III/ Kết luận:…………

Lời nói đầu

           Đế hoàn thành bài tiểu luận tốt nghiệp này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, tạo điều kiện từ phía ban lảnh đạo nhà trường và các thầy hiện đang công tác, nghiên cứu, giảng dạy tại khoa điêu khắc-Trường đại học Nghệ Thuật Huế. Đặc biệt là sự quan tâm giúp đỡ tận tình của thầy Phan Xuân Hòa đã trực tiếp hướng dẫn trong quá trình thực hiện bài tiểu luận này.

           Nhân đây tôi cũng xin cảm ơn gia đình, thầy cô và bạn bè đã giúp đỡ tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và thực hiện đề tài này.

             Vì điều kiện tư liệu và kiến thức còn có phần hạn hẹp, phạm vi diễn đạt còn rất nhiều hạn chế, tuy nhiên trong một thời gian ngắn để tìm hiểu thực tế và tham khảo tư liệu sẽ không tránh khỏi những sai sót ngoài mong muốn. Chính vì vậy rất mong sự đóng góp chân thành và sự giúp đỡ của thầy cô.

              Xin chân thành cảm ơn

       Huế: Ngày….tháng….. năm 2010.

         SVTH: Võ Minh Thành

 

 

 

 

 

  Đề Tài: Tính thẩm mỹ và kĩ thuật đúc đồng ở làng nghề 

                Phường Đúc-Huế.

 

  I/Mở đầu:

           Đề tài này nhận định tính thẩm mỹ và kỹ thuật đúc đồng ở làng nghề Phường Đúc Huế đã đạt tới đỉnh cao về kỹ thuật về kỹ năng của các nghệ nhân, nhằm tiếp cận được với chất liệu đồng một cách có hiệu quả nhất, đem đến khả năng và sự thành công nhất trong kỹ thuật, giúp cho quá trình đúc cũng như quá trình truyền nghề của các nghệ nhân cho lớp trẻ ở làng nghề một cách có hiệu quả nhất. Sự nghiên cứu đề tài sẽ đem đến sự phát triển hơn nữa trong nghề đúc Đồng ở  Phường Đúc- Huế nói riêng và cả nước nói chung.

           Bên cạnh đó, đề tài này cũng mang tính thu thập và tổng hợp các kinh nghiệm truyền thống nhằm đúc kết một quá trình, một giai đoạn phát triển về kỹ thuật đúc đồng một cách có hệ thống, có lý luận và có tính khoa học, giúp cho việc phát triển làng nghề truyền thống với mục đích nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm mang tính mỹ thuật cũng như tính sáng tạo ở trong quá trình sản xuất của các nghệ nhân.

       Qua đó giúp cho ta hiểu được việc kế tục và phát huy truyền thống đúc đồng của cha ông vào thời đại mới. Từ đó giúp cho việc đưa nghệ thuật điêu khắc bằng chất liệu đồng phát triển hơn, mang tính hiện đại hơn phù hợp với xu hướng của thời đại hiện nay.

 

II/ Nội dung:

  1/Khái quát về lịch sử nghề đúc đồng ở Phường Đúc -Huế:

        Nghề đúc ở Huế đã có từ  rất lâu, nó vốn xuất phát từ Làng Ngũ Xá- ngoại thành Hà Nội và phát triển rực rỡ trong thế kỷ XIX tại Huế.

       Kể từ khi Huế trở thành Thủ Phủ Đàng Trong và đặc biệt khi trở thành Kinh Đô nước ta dưới thời Nguyễn thì việc đúc đồng để phục vụ cho cho triều đình và các  bậc quan trong trong triều đình bắt buộc phải có nhiều yêu cầu lớn và tính thẩm mỹ cao hơn. Vì thế nên đòi hỏi cao hơn phải có một số thợ giỏi, nắm kỹ thuật tốt. Do đó các nghệ nhân từ các nơi đổ về đây xây dựng và sản xuất  tất cả các đồ đồng phục vụ cho cuộc sống lúc bấy giờ.

    Trên khu đất phía Tây Bắc làng Xuân Dương ở bên bờ Nam sông Hương đã hình thành một làng nghề thủ công điển hình có tên gọi là Phường Đúc. Từ đó làng nghề không ngừng phát triển, qua các giai đoạn cho đến nay. Có thể nói đây là một làng nghề thủ công truyền thống ở Việt Nam, phát triẻn rực rỡ trong thế kỷ XIX tại Huế. Cũng có thể gọi đây là một nét văn hoá mang đậm bản sắc dân tộc đi sâu vào trong đời sống của xã hội, cũng như đời sống tinh thần của con người trong từng giai đoạn lịch sử.

       Hiện nay, Phường Đúc gồm có 5 xóm chính và vẫn giữ các tên gọi cổ đó là: Kinh Nhơn, Bản Độ, Trường Đúc, Giang Đinh,Giang Trần tất cả đều tập hợp dọc theo hai bên đường Bùi Thị Xuân, phía Nam bờ Sông Hương. Ở đây không có trường dạy nghề  mà ở đây có tập tục truyền nghề cho con cháu dòng họ theo kiểu “cha truyền con nối” cho đến tận bây giờ. Đây cũng được xem là một tập tục lâu đời và là một nét riêng của việc tồn tại làng nghề ở Huế. Cụ thể ở đây là làng nghề đúc đồng truyền thống mang tên Phường Đúc-Huế.

 

 2/Những đặc điểm cơ bản của kỹ thuật đúc đồng và những đặc thù trong kỹ thuật đúc đồng truyền thống ở Phường Đúc -Huế.

2.1/ Khái quát về kỹ thuật đúc đồng:

 

      Nghề đúc đồng truyền thống có nhiều trung tâm khác nhau nhưng về kỷ thuật đúc thì cơ bản giống nhau. Khi người ta muốn đúc một tác phẩm nào đó thì trước hết phải có vật mẫu, rồi dựa vào đó  mà làm khuôn. Nguyên liệu chính chủ yếu là đất sét, trấu sống, bột than trấu, bộ sạn chịu lửa, giấy gió. Các loại đất được giã kỹ, than trấu được sàng lấy bột và trộn kỹ, xăm giấy gió (hoặc bông gòn) bằng cả năm ngón tay. Khuôn ngoài gọi là bìa đắp bằng đất giấy sống gồm đất phù sa, đất sét, bột than trấu, giấy gió được trộn với nước vừa đủ độ giẻo. Khuôn ruột được gọi là “thao”. Đất giấy sét này được cách ly với bìa và thao bởi thứ bột chống dính được gọi là (bột than) để khi khuôn khô thì xoá bỏ đi.

 Trước khi làm khuôn đất, người ta chia khuôn cho hợp lý. Khuôn được chia thành nhiều mảng khuôn. Các phường Đúc thủ công sấy khuôn bằng cách phơi ngoài trời, thường thì trời nắng phơi khuôn 1 ngày, trời râm phơi khuôn 3 ngày trời mưa phơi 3 ngày thoáng gió. Sấy xong lại phải nung khuôn cho thoát hết hơi nước để chống rổ khí và chống co giãn để khuôn chịu  được nhiệt độ cao khi rót nước đồng vào. Khuôn có thể nung nhiều lần nhưng lần cuối cùng là nung để rót đồng.

 Khi lắp ráp khuôn để rót đồng, giữa thanh và bìa được đặt những mảnh kim loại nhỏ có độ dày của vật định đúc ở chổ đó.

 Chúng nằm rải rác ra mọi phía để giữ thao nằm đúng vị trí trong bìa. Khi nung khuôn, những miếng kim loại sẻ nóng lên và khi rót đồng vào thì nó sẻ chảy tan trong nước đồng không để lại dấu vết gì. Nếu đúc các đồ vật nhỏ, vì lượng đồng ít chỉ giữ trong thời gian ngắn nên không cần đào hầm và nung đỏ khuôn. Nhưng khi đúc vật lớn thì khuôn phải đặt trong hầm lò rồi đốt nóng đều, đồng rót vào khuôn lâu đông, lúc đó đồng mới chảy đều và lấp đầy các chi tiết.

 

          Việc nấu đồng phải phối hợp nhịp nhàng về thời gian với việc nung khuôn. Khi đúc những sản phẩm lớn cần đến rất nhiều đồng thì phải nấu đồng trong nhiều nồi. Khi này người thợ cả phải tính toán thời điểm nhen lửa cho từng nồi để có thể rót đồng liên tục vào khuôn ở nhiệt độ ổn định. Nồi nấu đồng thường có hai phần chia làm hai từng, có lổ thông với ống bể thụt gió ( ngày nay người ta thường dùng mô tơ quạt điện ). Khi nấu người thợ đúc đổ than vào phần trên của nồi và sau đó đổ đồng trên than, nhen lửa xong cho vào máy thổi gió, than cháy rực sẻ làm cho đồng nóng và tan chảy. Lúc này nước đồng sẽ động lại ở phần dưới nồi lò chỉ thấy khói trắng bóc lên, nước đồng loảng sáng ánh chớp lúc đó khuôn đã nung nóng và đặt đúng vị trí cần thiết. Người thợ rót đồng vào khuôn một cách đều tay. Để nguội phá khuôn ra lấy vật đúc và sữa lại cho hoàn chỉnh, làm nguội đến giai đoạn này dùng máy quét xỉ than, đất cháy và mài dũa cho bề mặt sản phẩm bóng, tiếp đến hàn đắp những chổ rổ trên sản phẩm. Khi đã hoàn tất các giai đoạn trên thì đến hàn đắp những chổ bị rổ trên sản phẩm, đánh bóng làm cho sản phẩm sạch và sáng ra.

  Từ những sản phẩm đã hoàn thiện làm việc cuối cùng của người thợ đó là kỷ thuật nhuộm ủ màu lên các sản phẩm theo ý muốn. Đây là một trong những kinh nghiệm từ xa xưa, trải qua các thời kỳ, các nghệ nhận Phường Đúc đã đúc rút kinh nghiệm. Tất cả đều được tìm tòi, học hỏi và truyền thụ cho đến tận bây giờ (mang tính gia truyền các bí quyết về pantine làm cho đồng ủ màu để giã cổ

 

 

 2.2/Những đặc điểm cơ bản của kỷ thuật Đúc Đồng ở Huế.

    Có rất nhiều vùng miền trên toàn quốc mà nghề đúc đúc đồng rất phát triển, nhưng mỗi nơi hầu hết có những đặc điểm riêng không nơi nào giống nơi nào. Như ta đã biết ở Phường Đúc Huế kỹ thuật làm khuôn rất đặc trưng. Sự tinh xảo và kỹ thuật kỹ lưởng, tỉ mỉ từng chi tiết nhỏ.

      Khi đúc, ngoài việc nắm vững kỷ thuật thì các nghệ nhân rất đề cao yếu tố tâm linh và kinh nghiệm của các nghệ nhân lão thành, mọi người đều đề cao tiếng nói của các nghệ nhân lão thành. Tất cả đều tuân theo khi làm việc. Ngoài việc lắng nghe tiếng nói của các lão thành đó thì ở đây họ làm có tính cộng đồng, tính trách nhiệm rất cao khi thi công một sản phẩm lớn.

       Bên cạnh những đặc điểm trên thì ở  Phường Đúc- Huế, họ cũng xem trọng việc làm nguội trên sản phẩm, họ rất tỉ mỉ, công phu, đặc biệt là kỷ thuật chạm nguội trên sản phẩm. Việc chạm nguội rất tinh xảo và khéo léo do đó sản phẩm của làng nghề rất được ưa chuộng ở thị trường trong nước và ngoài nước.

 

 

 

   3/ Tính sáng tạo trong làng nghề phường đúc Huế.

  3.1/Giai đoạn phát triển theo lớp truyền thống và cổ điển.

    Như chúng ta đã biết nghề đúc đồng là một nghề có bề dày lịch sử từ lâu đời, nó luôn phát triển và đi lên qua từng thời kì, qua các giai đoạn. Mặc dù ở đây nó là một nghề mang tính thủ công cổ truyền nhưng nó không chỉ dừng lại ở đó mà luôn luôn có sự thay đổi mới mẻ, đầy tính sáng tạo cả trong kỷ thuật đúc lẫn các kinh nghiệm xử lý chất liệu.

      Có thể nói ở giai đoạn này đã phát triển theo hướng truyền thống, cổ điển. Tất cả những kỷ thuật đúc đều manh tính thủ công và được thực hiện bởi những bàn tay khéo léo của các nghệ nhân. Từ sự tìm tòi trong kỷ thuật, họ đã có rất nhiều sáng tạo mới mẻ để đem đến sự thành công hơn nữa về kỷ thuật đúc.

 

        Trước kia khi chưa có khuôn đất thì ở đây các nghệ nhân đều sử dụng khuôn đá để đúc. Nhưng dần dần khi họ đã biết sáng tạo ra phương thức làm khuôn đất thì lúc này việc làm khuôn trở nên dễ dàng hơn, dễ đúc, dễ thao tác và có hiệu quả tốt, có độ tinh xảo hơn rất nhiều so với khuôn đá. Nó có thể nặn đúc các vật mẫu từ nhỏ cho đến lớn một cách dễ dàng. Trước đây việc đúc đồng, kể cả công việc nghệ thuật tạo dáng, trang trí trên sản phẩm và là một sáng tạo tuyệt vời của các nghệ nhân. Hầu hết tất cả sản phẩm được sáng tạo lên trên vật mẫu,khi xong phải lấy khuôn mới có thể đúc được.Nhưng đến bây giờ họ đã sáng tạo ra được một kỷ thuật mới đó là kỷ thuật đúc áp khuôn và chạm nguội lên bề mặt sản phẩm.Đây cũng là quá trình tìm tòi sáng tạo của các nghệ nhân và phường thợ giỏi.Từ đó chúng ta thấy rằng tính sáng tạo trong kỷ thuật nó luôn thay đổi theo từng thời kì,qua các giai đoạn phát triển theo lớp cơ chế hiện đại hóa nghành nghề.

 

3.2/Sự phát triển theo từng thời kì hiện đại hóa nghành nghề.

 

        Kể từ khi cơ chế thị trường phát triển, hầu hết tất cả các nghành nghề đều được thay đổi, được hiện đại hóa, mọi tư liệu sản xuất, phương thức sản xuất của làng nghề cũng thay đổi theo.Như vậy ở trong giai đoạn này tính sáng tạo ở đây chủ yếu là sự sáng tạo trong công việc của các nghệ nhân làng nghề, tìm ra cái mới trong phương pháp làm khuôn và làm nguội sản phẩm sau khi đổ xong, ở giai đoạn này tất cả đều thay thủ công bằng máy móc hiện đại nên việc đúc và làm nguội một cách dễ dàng hơn.Họ biết tìm tòi nghiên cứu và sáng tạo ra những lá nung bằng điện, biết dùng máy quạt thổi lửa, dùng máy quét xử lí hoặc máy mài, dũa, máy đánh bóng... v v.từ đó nâng cao được năng suất và chất lượng sản phẩm, chưa hết,họ còn biết sáng tạo ra cách pha chế chất liệu, biết pantine và giả cổ trên chất liệu đồng làm cho chất liệu ủ màu bằng cách hơ khói lá thông tươi, ngâm a xít loãng…

         Qua sự sáng tạo đó đã đưa đến thành công nhất định trong kỷ thuật đúc đồng và qua đó họ đã tìm ra nhiều cách,nhiều hướng đi mới của làng nghề đưa làng nghề và nghành đúc phát triển hơn nữa.

 

     4/ Những thành công đã đạt được về kỷ thuật đúc đồng của Việt Nam từ trước đến nay.

 

        Trong quá trình phát triển nghề đúc đồng ở Huế,chúng ta cần quan tâm đến khoảng thời gian hoạt động của nghề đúc đồng vào thế kỷ XVII. V à o thời gian này đã phát triển nghề đúc đồng phục vụ cho triều đình cũng như các gia đình khá giả trong kinh thành, mặt khác quan trọng hơn đó là sự khẳng định một quyền lực của một thời đại lúc bấy giờ.Từ những mặt trên các sản phẩm lần lượt ra đời đó là: các bộ Vạc Đồng, Cửu Vị Thần Công,Cửu Đỉnh và rất nhiều sản phẩm khác nhau. Hiện tại các sản phẩm đó đang lưu giữ tại đại nội Huế. Hiện còn giữ điện 10 chiếc vạc lớn đều đúc vàng thế kỷ XVII, đặc biệt là hai chiếc vạc ở sân trước nhà Tả Vu và Hữu Vu  trong đại nội đúc vào năm 1660 đến 1662 cao 1m05(cả quai 1,20m) miệng rộng 2,22m,  chu vi gồn 6m nặng xấp xỉ nhau. Chiếc lớn nhất nặng 258 kg, dáng thành đứng, miệng loe, mặt thân chia ra các dải ngang.Trong đó lại chia ô mỗi ô là một hình trang trí hoa lá và nhất là chim thú tất cả đều trái với chiều kim đồng hồ (chiều thuận của đất trời)

 

          Bên cạnh của 10 chiếc vạc đó thì ở Huế còn có rất nhiều sản phẩm được lưu giữ, đặc biệt là quả chuông có kích thước to nhất ở chùa Thiên Mụ.

được gọi là Đại Hồng Chung đúc vào năm 1710 thanh cao 1,90m(cả bồ lao treo là 2,47m) miệng rộng 1,42m,chu vi thanh 3,61m ,nặng bao gồm rồng, mây, tinh tú và bát quái,được đúc rất tỉ mỉ và chất đồng rất mịn.Tiếng vang xa chứng tỏ kỷ thuật luyện kim đồng thau đạt đến đỉnh cao. Hầu hết những vạc và chuông lớn này đều đúc vào năm 1776 từ thời Lê Thịnh.

         Đến thời Nguyễn, giai đoạn này thì nghề đúc cũng rất phát triển mà tiêu biểu là các bộ Cửu Vị Thành Công và Cửu Đỉnh được ra đời và đánh dấu một giai đoạn phát triển rực rỡ.Cửu Vị Thành Công là chín khẩu đại bác lớn được đặt tên là Xuân - Hạ - Thu - Đông,và Kim -Mộc -Thủy - Hỏa - Thổ đều được triều đình Huế phong là “thần uy vô địch Thượng Tướng Công”.

     Từng khẩu dài tới 5.10m và nặng trung bình tới 17,500kg thân được chạm tỉ mỉ hoa lá còn khắc rỏ danh hiệu,vị thứ,trọng lượng,cách sử dụng và niên đại Bính Tý Gia Long15 tức là năm 1816. Nếu được so sánh giữa Cửu Vị Thần Công và cửu đỉnh thì được mọi người quan tâm nhiều hơn đó là Cửu Vị Thần Công.

       Bộ cửu đỉnh là chín chiếc đỉnh đặt ở sân thế miếu, được mang các tên như : Cao-Nhân-Chương-ánh-Nghị-Thuần-Tuyến-Dụ-Huyền.

     Sự ra đời của bộ cửu đỉnh tượng trưng cho một vòng lịch đại đầy đủ mà cao là thế hệ khởi đầu. Huyền là thế hệ truyền nối xa nhất, tất cả đều ghi rõ đúc năm ất Mùi niên hiệu Minh Mạng 16 tức là năm 1835. Dáng chung của đỉnh như một Lư Hương tròn có 3 chân cao bề thế được xem như là tác phẩm điêu khắc hoành tráng. Xung quanh bầu đỉnh còn đắp một  mảng trên đỉnh và 17 mảng các hình chạm nổi về cảnh vật đất trời, hiện tượng của khí hậu  -thiên nhiên.T ừng chiếc trọng lượng có xê dịch nặng từ 3,201kg đến 4,307kg và cao(cả quai) từ 2,31m đến 2,50m, chu vi bầu từ 5,054m đến 5,07m.

       Lúc này kỷ thuật đúc đỉnh với những hình chạm nổi, đúc liền khuôn là một việc làm khá phức tạp nhưng đã được các nghệ nhân giải quyết một cách tinh tế tạo nên những sản phẩm đẹp mang tính độc đáo và thẩm mĩ cao.

 

 5/Một số thành công của làng nghề đúc đồng Huế đã đạt được trong thời gian gần đây.

      

 Như chúng ta đã thấy những sản phẩm đồng rất phổ biến ở trong đời sống và sinh hoạt của chúng ta.Trong đó đồ gia dụng thường gia công đơn giản hơn so với các sản phẩm mang tính chất nghệ thuật và những sản phẩm có tính chất tôn giáo khá phức tạp, bởi thế đòi hỏi việc đúc đồng là một việc làm khá quan trọng. Nó đòi hỏi người thợ phải giỏi,phải luôn học hỏi và đúc rút kinh nghiệm từ nhiều năm mới mang đến sự thành công và phát triển trong nghề nghiệp của mình. Bản chất của nghề đúc đồng là luôn luôn thay đổi và phát triển theo từng thời đại, theo thị hiếu thẫm mĩ của xã hội cũng như người tiêu dùng. Bởi vậy nên các nghệ nhân làng nghề đã cho ra hàng loạt sản phẩm mang tính chất phục vụ cho cuộc sống và phục vụ cho du lịch  những món quà lưu niệm.

 

      Từ sau cách mạng tháng tám cho đến nay tình hình đất nước ta đã thay đổi nhanh chóng về mọi mặt, nhất là kinh tế. Vì thế đời sống con người thay đổi và trở nên yêu thích các sản phẩm cho riêng mình. Chính vì vậy nghành đúc đồng từ đó cũng thay đổi một cách mạnh mẻ để theo kịp cơ chế phát triển chung của đất nước. Từ rất lâu nghề đúc đồng đa số chỉ kịp sản xuất các mặt hàng gia dụng, một số đồ dùng cho tôn giáo mang tính trang trí nhỏ phục vụ chủ yếu cho đời sống con người và đời sống tâm linh. Nhưng đến nay, đặc biệt trong quá trình đổi mới, do điều kiện kinh tế phát triển, đời sống con người được cải thiện, hơn nữa tình hình chính trị, xã hội rất ổn định, đường lối văn hóa của đảng của nhà nước có sự thay đổi tích cực nên làng nghề đã phát triển tốt hơn, cách nhìn nhận  về văn hóa sâu sắc hơn, cởi mở hơn, cái đẹp, cái thẩm mỹ được mọi người quan tâm đến nhiều hơn. Do đó, nghề đúc đồng trên cả nước nói chung và nghề đúc đồng ở Phường Đúc- Huế nói riêng cũng không ngoài sự thay đổi và phát triển. Nó đã phát triển rất đa dạng về mọi mặt kỷ thuật phong phú về mẫu mã, có tính thẩm mỹ cao để đáp ứng nhu cầu của xã hội, của con người Việt Nam nói riêng và tất cả khách hàng nước ngoài nói chung.

 Bên cạnh đó gần đây có sự giao lưu văn hóa giữa các nước tiên tiến trong khu vực, cũng như khối liên minh Châu á ( theo cơ chế thị mở cửa của chính phủ) nên Phường Đúc- Huế có dịp để tiếp cận với điều kiện kỷ thuật hiện đại, có dịp học hỏi và giao lưu với các nước, tiếp xúc với chất liệu mới. Chính vì điều này đã dẫn dắt các nghệ nhân không ngừng học hỏi để phát huy hơn nữa về kỷ thuật đúc tiên tiến và hiện đại.

 

*Một số thành công đã đạt được của làng nghề Phường Đúc -Huế trong thời gian gần đây.

       

 Chúng ta nên kể đến các tác phẩm như Phan Bội Châu ở Huế và Phan Thiết - Các Đại Hồng Chung, tượng Trần Hưng Đạo ở Nam Định và tất cả các tác phẩm bằng đồng nhôm của 4 trại điêu khắc quốc tế ở Huế. Hầu hết tất cả các tác phẩm của Phường Đúc -Huế thực hiện đều đúc rất thành công. Bằng tất cả tâm huyết, trí tuệ, sự tỉ mỹ, tìm tòi công phu về kỷ thuật đúc của các nghệ nhân cũng như các thợ giỏi ở trong làng nghề. Nó đã đưa đến sự thành công rất lớn về một kỷ thuật đúc hiện đại để lại cho nhân loại các tác phẩm trường tồn theo thời gian có thể nói đây là một giai đoạn phát triển rực rỡ nhất và thành công nhất của Phường Đúc-Huế trong thời gian gần đây, và cũng có thể nói kỷ thuật đúc đồng sẽ phát triển hơn  nữa về mọi mặt trong thời gian sắp tới.

       Tuy nhiên bên cạnh nhiều tác phẩm hay sản phẩm đã đạt được thì không ít các sản phẩm mà các nghệ nhân tạo ra chưa thành công.Chính các sản phẩm này đã giúp cho các người thợ rút ra được kinh nghiệm để vững vàng phát triển nghề nghiệp của mình.

  6/Quan điểm của các nghệ nhân ở Phường Đúc và các nghệ sỉ về tính biểu cảm của chất liệu đồng ở tác phẩm.

6.1/ Cái đẹp của tác phẩm khi thể hiện chất liệu đồng .

    Khi khai thác khả năng biểu cảm chất liệu đồng, để có tác phẩm cho phù hợp với chất liệu đồng, quan điểm của con người nghệ sỉ là phải luôn luôn nghiên cứu, tìm tòi để biết thêm về tính chất của  chất liệu vào để thể hiện trên tác phẩm. Từ đó để đi đến sự sáng tạo cho tác phẩm của mình một  phong cấch phù hợp với chất liệu, phù hợp với hình khối, với bố cục, kể cả ma che, tất cả đều hòa quyện vào nhau tạo nên tác phẩm có hiệu quả.

  *Cái đẹp của các tác phẩm được sử dụng để thể hiện bằng chất liệu đồng.

     + Về giá trị nghệ thuật: Tác phẩm bằng đồng mang tính hoành tráng, sang trọng và bền vững, có thể trường tồn theo thời gian, chịu đựng được sự thay đổi về nhiệt độ, phù hợp với nhiều không gian.

     + Giá trị lịch sử: Đồng có từ lâu đời và mang một giá trị văn hóa rất lớn, mang một ý nghĩa tâm linh cao. Vẻ đẹp của nó được xem trọng, được tôn thờ ưa chuộng cho dù ở bất cứ vào ở thời đại nào.

 

     6.2/Sự phô diễn của chất liệu khi chuyển tải tính thẩm mỹ cho các sản phẩm mang tính nghệ thuật.

     Đó là tính bền vững và độ bóng sáng của chất liệu đồng trong những ánh kim quý. Nó rất sang trọng khi đã được mài dũa, toát lên một vẻ đẹp rực rỡ, lộng lẫy. Do đặc điểm của chất liệu như thế nên khi chuyển tải từ bản mẫu bằng đất sét hay thạch cao sang sản phẩm bằng chất liệu đồng thì sản phẩm đó mang tính nghệ thuật cao hơn.

        Biết được điều đó, nắm vững được tính chất của chất liệu đồng nên người nghệ sỹ cần phải áp dụng vào trong nghề nghiệp của mình.Từ đó đưa chất liệu đồng vào để phục vụ cho nền nghệ thuật tạo hình nói riêng và cho nền văn hóa cũng như đời sống nói chung. Mọi tác phẩm đều có tính chất riêng biệt của nó. Do đó khi sáng tác một tác phẩm mang chất liệu đồng thì người nghệ  sỹ phải chọn cho mình một bố cục, hình tượng phù hợp với chất liệu lúc đó tác phẩm mới có hiệu quả cao.

 

  7/ Một số thành công về đúc đồng trong điêu khắc hiện đại.

 

   Nền điêu khắc hiện đang từng bước phát triển không ngừng để tìm tòi cái mới mẻ của chất liệu, cái tích cực cho nghệ thuật tạo hình. Ở đây các vấn  đề mà các nghệ sỉ và các nghệ nhân điêu khắc đều quan tâm đến nhiều nhất là vấn đề tìm tòi và nghiên cứu về kỷ thuật cũng như khai thác về chất liệu một cách có hiệu quả. Nhằm để đưa nó vào trong nghệ thuật tạo hình, giúp cho nền  nghệ thuật tạo hình tiến xa hơn nữa về hiệu quả chất lượng cũng như tính sáng tạo. Bởi vì chất liệu là một trong những yếu tố quyết định sự thành công cho tác phẩm tạo hình.

 

        Có rất nhiều chất liệu để đáp ứng cho nền tạo hình hiện đại. Đồng chín là một trong những chất liệu chiếm ưu thế, được các nhà điêu khắc quan tâm đến rất nhiều và họ đã chọn làm chất liệu cho các tác phẩm sáng tác trong các trại điêu khắc toàn thế giới. Bản chất của đồng là một chất liệu kim loại quý, mang tính bền vững, vượt lên những sự phá hoại của thời gian và có thể phù hợp với nhiều không gian kể cả trong nhà lẫn ngoài trời. Nó chính là một trong những chất liệu đích thực của điêu khắc. Nó đã mang lại tính hiệu quả thẩm mỹ cao trong nghệ thuật tạo hình.

        Trong giai đoạn gần đây có thể nói nước ta nghệ thuật tạo hình rất phát triển mà đặc biệt là ngành điêu khắc hiện đại, có xu hướng luôn luôn tiếp cận với chất liệu mới. Nhưng bên cạnh của việc sử dụng chất liệu mới thì việc sử dụng chất liệu đồng cũng khá chiếm ưu thế vì chất liệu đồng có thể nói là một chất liệu cổ điển mang tính tâm linh và độc đáo. Gần đây việc đưa chất liệu đồng và điêu khắc hiện đại có những nổi bật khả quan đó là: Rất nhiều công trình tượng đài trên toàn đất nước được thực hiện bằng chất liệu đồng và mang trên mình tính hiệu quả cao và rất thành công trong nghệ thuật. Không những thế mà còn có rất nhiều tác phẩm như tượng chân dung, tượng toàn thân, đặc biệt là một số tác phẩm đã đưa ra triển lãm toàn quốc và quốc tế. 

       Từ khi nhà nước mở cửa đã tạo điều kiện cho nghệ thuật phát triển và toàn quốc tế có dịp giao lưu học hỏi lẫn nhau. Chính vì vậy mà trại điêu khắc đã hình thành, tạo nên các tác phẩm thể hiện bằng chất liệu đồng có giá trị nghệ thuật cao. Bởi thế chất liệu đồng luôn luôn mới mẻ, luôn mang tính hiện đại chứ không chỉ dừng lại ở chất liệu cổ truyền thống. ở đây quan  trọng hơn cả đó là sự tìm tòi, sự khám phá, sáng tạo cái mới của người nghệ sĩ để đưa ra một hiệu quả nhất định về chất liệu cho tác phẩm của mình.

III/ Kết luận:

       Để bảo tồn và phát huy những tinh hoa truyền thống làng nghề Phường Đúc-Huế đòi hỏi làng nghề đúc đồng không thể không học hỏi những vốn cổ điêu khắc cổ truyền của dân tộc, đồng thời phải tiếp cận vốn tinh hoa của nền điêu khắc trên thế giới. Dựa trên những phương tiện kỷ thuật mới ngày nay để bảo tồn và lưu giữ những giá trị điêu khắc cổ truyền cho mai sau tiếp nối tạo ra một mạch truyền thống với cái đẹp đi vào tình cảm thẩm mỹ của các tác phẩm.

        Bên cạnh đó làng nghề đúc đồng cũng phải tiếp tục đi lên, phải biết nắm bắt kỷ thuật truyền thống, cũng như hiện đại hóa truyền thống để khi đó đưa vào ứng dụng nhằm phát huy hơn nữa về kỷ thuật đúc, cũng như làm thay đổi và phát triển làng nghề đúc đồng của mình, tạo ra những sản phẩm tốt đẹp phục cụ cho cuộc sống cũng như cho đời sống văn hóa xã hội. Vì vậy nghề đúc đồng được khắc họa một cách khéo léo nhờ vào bàn tay điêu luyện của người thợ. Mỗi tác phẩm đều chứa đựng những tình cảm và tâm huyết của người thợ, nên việc bảo tồn và phát huy làng nghề là vấn đề cần thiết hiện nay nhằm bảo vệ nét truyền thống độc đáo của dân tộc ta. Không những thế, sự phát triển làng nghề còn có một ý nghĩa thiết thực, tạo điều kiện cho các nhệ nhân và người thợ trong làng nghề nâng cao trình độ tay nghề và hiện đại hóa nông thôn lên một bước phát triển mới, tạo tiến vang cho bạn bè quốc tế văn hóa dân tộc Việt Nam.

 

 

HÌNH ẢNH MINH HỌA